De 27 persoonlijkheidssubtypes
Elk van de negen strategieën heeft drie varianten, afhankelijk van welk instinct bij iemand overheerst: zelfbehoud (veiligheid en een thuisbasis), sociaal (groep en positie) of één-op-één (een intense verbinding met één persoon). Twee Vieren kunnen zich daardoor totaal anders gedragen. Het subtype verklaart vaak waarom de beschrijving van een strategie maar half bij je past.
Zelfbehoud-instinct
De aandacht gaat automatisch naar veiligheid en zekerheid: gezondheid, geld, huis, eten, comfort en reserves. Mensen bij wie dit instinct vooropstaat zijn vaak praktisch en betrouwbaar en denken vooruit aan wat ze nodig zullen hebben. Onder stress trekken ze zich terug in hun eigen veilige omgeving.
Sociaal instinct
De aandacht gaat naar de groep: wie erbij hoort, welke positie en rol iedereen heeft, wat in de gemeenschap belangrijk is. Mensen bij wie dit instinct vooropstaat voelen de verhoudingen tussen mensen aan, zetten zich graag in voor teams en gemeenschappen en vinden het belangrijk waar ze aan bijdragen.
Eén-op-één-instinct
De aandacht gaat naar een intense verbinding met één persoon of één ding: chemie, aantrekkingskracht, nabijheid, passie. Mensen bij wie dit instinct vooropstaat zoeken diepgang en intensiteit, kunnen zich ergens helemaal aan wijden en vervelen zich bij oppervlakkig contact.
Hoe je je subtype en de volgorde van de instincten leest
Ieder mens heeft drie basisinstincten, oftewel drie gebieden waar hij in het leven voor zorgt:
- Zelfbehoud – lichaam, gezondheid, thuis, geld, zekerheid en comfort.
- Sociaal – de groep, je plek tussen mensen, rollen, erkenning en wat je voor anderen betekent.
- Eén-op-één – nabijheid met één persoon, aantrekkingskracht, intensiteit en een diepe verbinding.
We hebben alle drie, maar niet even sterk. Riso en Hudson vergelijken het met een taart van drie lagen: één instinct is dominant en bepaalt waar je aandacht automatisch naartoe gaat. Het tweede is ondersteunend, dat gebruik je als het eerste tot rust is gekomen. Het derde is het minst ontwikkeld, dat vergeet je. Juist daar zit vaak je blinde vlek en tegelijk veel ruimte voor ontwikkeling.
Een subtype ontstaat door de combinatie van strategie en dominant instinct. Beatrice Chestnut beschrijft hoe de belangrijkste drijfveer van een strategie ‘kleurt’ naargelang het instinct. Daarom kunnen twee mensen met dezelfde strategie zich totaal anders gedragen. Bij elke strategie gaat één van de subtypes tegen de hoofdstroom in, waardoor het van buiten minder op de strategie lijkt dan de andere twee. Dat noemen we het tegentype.
De volgorde van de instincten kan in de loop van je leven verschuiven. Een volwassen mens leert ook aandacht te geven aan de laag die hij lang over het hoofd zag.
Strategie 2 · Onmisbare Altruïst
Een warme helper die ziet wat anderen nodig hebben.
Zelfbehoud-Twee
Charmante
Zelfbehoud-Twee
Een speelse en schattige helper die er stiekem naar verlangt dat iemand voor hem of haar zorgt.
Sociale Twee
Invloedrijke
Sociale Twee
Een daadkrachtige en invloedrijke helper die onmisbaar wordt voor de groep.
Één-op-één-Twee
Toegewijde
Één-op-één-Twee
Een gepassioneerd en toegewijd mens voor wie de relatie het middelpunt van alles is.
Strategie 3 · Winnende Strateeg
Een doelgerichte doorzetter die voor succes gaat.
Zelfbehoud-Drie
Stille doorzetter
Zelfbehoud-Drie
Een bescheiden doorzetter die goed wil zijn, niet gezien.
Sociale Drie
Zichtbare
Sociale Drie
Een zichtbare winnaar die weet hoe je indruk maakt en slaagt.
Één-op-één-Drie
Ondersteunende
Één-op-één-Drie
Een charmant en aantrekkelijk mens die succes inzet voor naasten.
Strategie 4 · Unieke Individualist
Een gevoelig en eigenzinnig mens die op zoek is naar authenticiteit.
Zelfbehoud-Vier
Dappere
Zelfbehoud-Vier
Een volhardend en dapper mens die verdriet in stilte en alleen draagt.
Sociale Vier
Gevoelige
Sociale Vier
Een gevoelig en peinzend mens die zich vaak met anderen vergelijkt.
Één-op-één-Vier
Competitieve
Één-op-één-Vier
Een intens en competitief mens die emoties voluit toont.
Strategie 5 · Competente Expert
Een aandachtige denker die de dingen wil begrijpen.
Zelfbehoud-Vijf
Grensbewaker
Zelfbehoud-Vijf
De meest teruggetrokken Expert, die ruimte, tijd en energie bewaakt.
Sociale Vijf
Kenner
Sociale Vijf
Een kenner die betekenis zoekt in weten en die kennis deelt met mensen met dezelfde interesse.
Één-op-één-Vijf
Vertrouweling
Één-op-één-Vijf
Een romanticus achter de terughoudendheid, op zoek naar één bijzonder iemand.
Strategie 6 · Betrouwbare Traditionalist
Een betrouwbaar en loyaal mens die vooruitdenkt.
Zelfbehoud-Zes
Warme
Zelfbehoud-Zes
Een warm en vriendelijk mens die veiligheid zoekt bij bondgenoten.
Sociale Zes
Betrouwbare
Sociale Zes
Een verantwoordelijk en betrouwbaar mens die zekerheid zoekt in regels en rollen.
Één-op-één-Zes
Moedige
Één-op-één-Zes
Een moedig mens die recht tegen de eigen angst ingaat.
Strategie 7 · Enthousiaste Optimist
Een energieke enthousiasteling die dol is op mogelijkheden.
Zelfbehoud-Zeven
Praktische
Zelfbehoud-Zeven
Een praktische en ondernemende genieter die altijd een plan B heeft.
Sociale Zeven
Onbaatzuchtige
Sociale Zeven
Een idealistische enthousiasteling die eigen verlangens opzijzet voor het welzijn van anderen.
Één-op-één-Zeven
Dromer
Één-op-één-Zeven
Een dromer die verliefd is op mogelijkheden en de wereld door een roze bril ziet.
Strategie 8 · Krachtige Leider
Een sterke persoonlijkheid die de zaken in eigen hand neemt.
Zelfbehoud-Acht
Onverzettelijke
Zelfbehoud-Acht
Een direct en praktisch mens die door niets te breken is en vooral op zichzelf vertrouwt.
Sociale Acht
Beschermer
Sociale Acht
Een sterke beschermer die opkomt voor de zwakkeren en vecht tegen onrecht.
Één-op-één-Acht
Charismatische
Één-op-één-Acht
Een charismatisch en gepassioneerd mens die invloed wil hebben op de mensen om zich heen.
Strategie 9 · Kalme Bemiddelaar
Een rustige vredestichter die alles in balans houdt.
Zelfbehoud-Negen
Gemoedelijke
Zelfbehoud-Negen
Een rustige, gemoedelijke mens die versmelt met comfort en vertrouwde gewoontes.
Sociale Negen
Verbinder
Sociale Negen
Een actieve verbinder die zich inzet voor de groep en eigen behoeften opzijschuift.
Één-op-één-Negen
Versmeltende
Één-op-één-Negen
Een zacht en gevoelig mens die versmelt met de partner en diens wensen.
Strategie 1 · Principiële Ethicus
Een principiële perfectionist die de dingen goed wil doen.
Zelfbehoud-Een
Zorgzame
Zelfbehoud-Een
Een zorgvuldige perfectionist die alles onder controle probeert te houden voordat er iets misgaat.
Sociale Een
Voorbeeldige
Sociale Een
Een zakelijk en principieel mens die anderen het goede voorbeeld wil geven.
Één-op-één-Een
Bevlogen
Één-op-één-Een
Een bevlogen hervormer die vooral de mensen om zich heen wil verbeteren.
Hoe ontdek je je strategie, vleugel en subtype
In twee stappen. De eerste is gratis.

3w2Eén-op-één